ششم مهر، روز جهانگردی است؛ روزی که مانند بسیاری دیگر از مناسبتها در کشور ما فقط به نصب چند پوستر اکتفا می شود و بس! به همین بهانه، نیم نگاهی به استان یزد می اندازیم، شهری که پس از ونیزِ ایتالیا، لقب دومین شهر کهن و تاریخی جهان را به خود اختصاص داده ولی متاسفانه بسیاری از دانستن آن غافلند.
يزد، اين دردانه کوير که تلألو شگرفش از پس غبار قرنها، همچنان ديده نواز است، يکی از مراکز مهم فرهنگ و تمدن بشمار می رود و در بين سرزمينهايی که انسانهای يکجا نشين در پهنه آن عمری چندين هزار ساله را داشته اند، جايگاه خاصی دارد. در افسانه ها، بنای اولیه مناطقی از يزد مثلا ميبد را به سليمان نبی و يزد را به ضحاک و اسکندر و ابرکوه را به ابراهيم پيامبرنسبت داده اند و این امر نشان از ديرينگی تاريخ و فرهنگ اين سرزمين کهن دارد. هرچند که در بيان تاريخ، نمی شود به اين روايتهای افسانه وار تکيه کرد اما مجموعه اسناد پراکنده موجود در يزد نيز به سهم خود ميراث شايان توجهی از فرهنگ و تمدن کهن و ريشه دار را در اين سرزمين معرفی می کند. سکنی گزينی در اين ديار همزمان با آغازعصر کشاورزی در نقاطی همچون مهر پادين (مهريز)، فهرشان، پهره (فهرج) ، خورميش (خورميز)، ارد (اردکان)، شواز، قلاع موبدان (ميبد) صورت گرفته است.
يزد در دوره هخامنشی به ايساتيس مشهور بوده و مرحوم عبدالحسين آيتی محل آنرا در دامنه بلندی های مهريز ذکر کرده است، که هرفته و سريزد کنونی بازمانده آن است. در جغرافيای بطلميوس، ايساتيس در دوره هخامنشی از جايگاه استراتژيک و ارتباطی ويژه ای برخوردار بوده و دارای اهميت نظامی، راهداری و بازرگانی بوده است و تا زمان حمله اسکندر مقدونی نيز وجود داشته است.
واژه يزد، ريشه در يسن، يشت يا يزش، به معنای ستايش و نيايش در زبان فارسی ميانه دارد. يزد از يزدان به مفهوم پاک و مقدس و به معنی ذات خداوند نيز می تواند گرفته شده باشد : پس نام کنونی اين استان يادگاری است از دوره ساسانی و می توان آنرا شهر آفريننده خوبيها و پاکيها و شهر ایزد دانست.
مقبره سید رکن الدین، مقبره سید شمس الدین، آب انبار شش بادگیر، آتشکده یزدان، میدان امیر چخماق،باغ گلشن طبس،پیر سبز چکچکو،خانه لاری ها،دخمه زرتشتیان، رباط ساغند، زندان اسکندر، سرو کهن ابرکوه، غار چهار طاقی، قلعه مروست،قلعه ندوشن،مسجد جامع کبیر یزد،مسجد ريگ مجومرد،مجموعه باغ وزير حجت آباد رضوانشهر، مسجد شاه ولی،میدان و حمام خان،باغ دولت آباد،مسجد فهرج از اماکن دیدنی استان یزد به شمار می روند.
پ.ن۱: با وجود سرمایه های باستانی و تاریخی فراوان در ایران،کمتر جهانگردی جرات پیدا می کند پا به ایران بگذارد و دلیل آن کاملا مشخص است!
پ.ن۲: متاسفانه اماکن باستانی و تاریخی رو به نابودی است و مرمتی هم از سوی سازمان میراث فرهنگی صورت نمی گیرد و اگر کاری هم انجام شود بازسازی است نه مرمت!
پ.ن۳: دولت محترم، لطف را در حق ایرانیان فرهنگ دوست به کمال رسانده و بازدید از موزه ها را در روز جهانگردی، رایگان اعلام نموده است!!!
پ.ن۴: واقعا چند نفر از شما می دانستید یزد،دومین شهر تاریخی جهان است؟ البته خودم هم تازه فهمیدم!اما متاسفانه هنوز یزد مرا نطلبیده!!